50/30/20 kuralı Türkiye'de işe yarar mı?

50/30/20 kuralı basitliğiyle meşhur: Gelirinin %50'si ihtiyaçlara, %30'u isteklere, %20'si birikime. Peki yüksek enflasyon ve dalgalı gelirlerin olduğu bir ortamda bu oranlar hâlâ anlamlı mı?

Kısa cevap: Kural değil, çerçeve olarak kullanırsan evet.

Kuralın özü

• %50 — İhtiyaçlar: Kira, market, faturalar, ulaşım, zorunlu ödemeler.
• %30 — İstekler: Dışarıda yemek, abonelikler, hobiler, tatil.
• %20 — Gelecek: Birikim, borç kapatma, yatırım.

Fikir güzel çünkü hem bugünü yaşamana hem de yarını kurmana izin verir.

Türkiye gerçeği: oranlar neden kayar?

1. İhtiyaçlar %50'yi rahatça aşar. Kira ve gıda enflasyonu yüksekken zorunlu giderler çoğu bütçede %60-70'e çıkar.
2. Birikimin değeri erir. Nakit biriktirmek tek başına yeterli olmayabilir; birçok kişi altına, dövize veya fona yönelir.
3. Gelir düzensiz olabilir. Prim, ek iş, serbest çalışma… Sabit yüzdeler oynak gelirde zorlanır.

Uyarlanmış bir yaklaşım

Oranları taş gibi görmek yerine şu sırayı benimse:

1. Önce zorunluları karşıla — barınma, gıda, borç asgarileri.
2. Birikimi "harcamadan önce" ayır. %20 çıkmıyorsa %10 ile başla; önemli olan alışkanlık.
3. Kalanı bilinçli harca. İşte tam burada günlük güvenli limit devreye girer.

Yüzde ne olursa olsun, değişmeyen ilke şu: Kendine ilk sen öde. Birikimi en sona bırakırsan çoğu zaman hiç sıra gelmez.

Enflasyon ortamında birikimi korumak

Sadece biriktirmek değil, değerini korumak da önemli. Bu yüzden pek çok kişi birikimini döviz, altın veya fon gibi kalemlere dağıtır. Önemli olan, hepsini tek bir yerden takip edip toplam net varlığının nasıl değiştiğini görebilmek.

FinPusula; birikim hedefini gelirinden en baştan ayırmana yardım eder ve döviz, altın, hisse, fon dahil varlıklarını tek ekranda izlemene olanak tanır. Kuralı sana ve enflasyona uydurmanın en pratik yolu.

---

Bu yazı Finansal Özgürlüğün 8 Altın Kuralı serisinin parçasıdır.