20/4/10 Kuralı: Araba alırken bütçeni sarsmadan

Araba, çoğu kişinin evden sonra aldığı en pahalı şeydir — ve yanlış yapılandırıldığında bütçeyi yıllarca esir alır. 20/4/10 Kuralı, bu büyük kararı güvenli sınırlar içinde tutmanın basit bir çerçevesidir.

Kural nedir?

Üç sayı, üç sınır:

• 20 → En az %20 peşinat. Aracın en az beşte birini peşin öde. Bu, hem borcu küçültür hem de baştan bir tampon oluşturur.
• 4 → En fazla 4 yıl (48 ay) kredi. Daha uzun vadeler aylık taksiti düşürür gibi görünse de, toplam faizi ve "aracın değerinden daha fazla borç" riskini büyütür.
• 10 → Aylık taksit gelirinin %10'unu aşmasın. Ulaşım için ayırdığın pay, bütçenin diğer hedeflerini boğmamalı.

Türkiye gerçeği: %10 katı mı?

Yüksek enflasyon ve araç fiyatlarının seyri göz önüne alındığında, katı bir %10 çoğu kişi için gerçekçi olmayabilir. Bu durumda taksit oranı gelirinin %15-20'sine kadar esnetilebilir — ama bu bir tavan olmalı, hedef değil. Oran yükseldikçe, birikim ve diğer hedefler için alanın daralır.

Kural katı bir yasa değil, bir güvenlik korkuluğudur. Esnetebilirsin; ama neyi feda ettiğini bilerek esnet.

Neden işe yarar?

1. Peşinat riski azaltır. Yüksek peşinat, borcu ve faizi küçültür; araç değer kaybettiğinde "borcun araçtan fazla" durumuna düşmezsin.
2. Kısa vade toplam maliyeti düşürür. 48 ay, 60-72 aya göre çok daha az faiz demektir.
3. %10-20 tavanı nakit akışını korur. Ulaşım gideri kontrol altındaysa, taksitler günlük hayatını ve birikimini bozmaz.

Karar öncesi kendine sor

• Peşinatım aracın en az %20'si mi?
• Vadeyi 48 ayda tutabiliyor muyum?
• Aylık taksit + yakıt + sigorta + bakım, gelirimin makul bir payında mı kalıyor?

Araç sadece taksitten ibaret değildir; yakıt, sigorta, bakım ve vergiyi de toplam maliyete katmayı unutma.

Taksiti eklemeden önce dene

Bir araç kredisi, aylarca sürecek bir taahhüttür. FinPusula'da bu taksiti simülatörle önceden ekleyip günlük harcanabilir bakiyene etkisini görebilir, ardından taksit takibiyle ödeme sürecini tek ekrandan izleyebilirsin.

---

Bu yazı Finansal Özgürlüğün 8 Altın Kuralı serisinin parçasıdır.